Feitelijk samenwonen

Naast het traditionele huwelijk zijn er de laatste jaren steeds meer andere vormen van samenwonen ontstaan. De bekendste voorbeelden hiervan zijn wettelijke en feitelijke samenwoning.

Maar, wat is feitelijke samenwoning? Wie kan feitelijk samenwonen? Welke rechten en plichten hebben ze tegenover elkaar? Wat wanneer de feitelijke samenwoning wordt beëindigd? En hoe zit het met het erfrecht?
Auteur
Stijn Braeye
Kernexpertise
Einde relatie
Datum
10.08.2022
Leestijd
5 minuten

Wat is feitelijk samenwonen?

Er is sprake van feitelijk samenwonen wanneer u met een andere persoon op hetzelfde adres woont én samen instaat voor het huishouden.

In tegenstelling tot wettelijke samenwoning, hoeft u dus geen verklaring af te leggen ten aanzien van de ambtenaar van de burgerlijke stand van uw gemeente.

Wie kan feitelijk samenwonen?

Feitelijk samenwonen kan vanaf de leeftijd van 18 jaar. Zowel partners, vrienden als familieleden kunnen feitelijk samenwonen. Met andere woorden, u kan gerust met uw broer/zus of tante/nonkel feitelijk samenwonen.

Verdeelrecht feitelijk samenwonenden

Ons Burgerlijk Wetboek voorziet geen regelgeving voor feitelijk samenwonenden.

Wat nu met de goederen die elke samenwonende partner bezit?
 

Situatie 1: Het goed is eigendom van één partner

Het is zo dat elke partner in principe het exclusieve eigendomsrecht over de goederen die hij/zij voor het samenwonen reeds bezat, of de goederen die hij/zij tijdens het samenwonen heeft gekregen behoudt.

Let wel, wanneer u beweert dat een bepaalde zaak tot uw eigendom behoort, dan zal u dit moeten bewijzen. Dergelijk bewijs kan bijvoorbeeld met een factuur geleverd worden.

Er is wel een vermoeden van eigendom. Degene die de roerende/onroerende goederen in eigen naam heeft gekocht, wordt geacht eigenaar te zijn, ongeacht de oorsprong van het geld.
 

Situatie 2: Het goed is eigendom van beide partners

Indien geen enkele partner het exclusieve eigendomsrecht van een bepaald goed kan bewijzen, wordt dit goed geacht in onverdeeldheid te zijn. Na het beëindigen van de feitelijke samenwoning, zullen deze goederen in gelijke helften verdeeld worden.

Welke gevolgen hebben het feitelijk samenwonen?

De rechten en plichten die de feitelijke samenwonenden hebben tegenover elkaar, worden hieronder kort uiteengezet.

a. Lasten van huishouding

In principe kunnen schuldeisers van de ene partner de andere partner niet aanspreken tot betaling van een schuld. Daarentegen kunnen de schuldeisers van beide partners iedere partner slechts voor zijn/haar deel aanspreken.

b. Huurcontract gezinswoning

Wanneer het huurcontract door beide feitelijke samenwonende partners werd ondertekend, dan dient elke huurder slechts zijn/haar helft van de huurprijs te betalen, tenzij anders overeengekomen.

Bovendien kan het verblijf van elke partner slechts beëindigd worden mits het toestaan van een redelijke termijn. In de huurovereenkomst staat vaak een clausule die de samenhuurders hoofdelijk en ondeelbaar aansprakelijk maakt.

Concreet: als één van de huurders zijn deel niet betaalt dan kan de verhuurder de andere huurder hiervoor aanspreken.

Een huurovereenkomst kan slechts opgezegd worden als alle huurders dit doen. Als één van de huurders vertrekt betekent dit niet automatisch het einde van de huurovereenkomst.

c. Beslag

De schuldeisers van één van de partners kan verhaal uitoefenen op zijn/haar eigen goederen én op zijn/haar aandeel in de gemeenschappelijke goederen.

Echter, wanneer het een schuld betreft van beide partners, kunnen de schuldeisers beslag leggen op zowel de goederen van elke partner als op de gemeenschappelijke goederen.

d. Koop

Indien beide partners samen het huis hebben gekocht, zal een woonstvergoeding verschuldigd zijn aan de ‘blijvende’ partner. Weliswaar, zal de partner die de woning verliet dit moeten aantonen met een wijziging van domicilie.

Indien het huis door één partner werd gekocht, dan zal de andere partner geen rechten hebben op deze woning en kan hij/zij onmiddellijk na het beëindigen van de feitelijke samenwoning uit het huis worden gezet.

Feitelijk samenwonen beëindigen

Wat na het beëindigen van de feitelijke samenwoning?

a. Gezamenlijke lening

Zijn beide partners een lening aangegaan en één van hen betaalt deze lening alleen af? Dan zal hij/zij de ander kunnen aanspreken tot het terugbetalen van de helft van de gezamenlijke lening.

b. Verbouwingen

Tijdens het samenwonen verbouwen beide partners samen het huis, terwijl slechts één partner eigenaar is. Wat nu?

De partner die geen eigenaar is, zal de gemaakte kosten voor de verbouwing willen recupereren. De eigenaar zal de waarde van de gebruikte materialen en de kosten moeten vergoeden. Eventueel zal ook rekening moeten worden gehouden met de gecreëerde meerwaarde van de woning.

De partner die de vergoeding eist, draagt de bewijslast welke kosten hij/zij heeft gemaakt.

Let wel, gepresteerde werkuren worden niet vergoed, noch facturen betaald door degene die de terugbetaling vraagt, maar op naam van de andere partner staat. Eventueel kan dan wel gesteld worden dat andermans schuld werd betaald.

c. Betalen van andermans schuld

Wanneer één van de samenwonende partners aan een derde de schulden van zijn partner betaalde voor rekening van deze laatste, zal hij/zij het betaalde kunnen terugvorderen van zijn partner mits bewijs.

d. Gezamenlijke woning

De woonstvergoeding blijft verschuldigd door de ‘blijvende’ partner ten voordele van de partner die de woning verliet. Deze laatste toont dit aan met een wijziging van domicilie. De woonstvergoeding is gelijk aan de helft van de huurwaarde van het pand.

Erfrecht feitelijk samenwonenden

Tenzij een testament werd opgesteld, erven feitelijke samenwoners niet van elkaar.

Besluit

Bent u feitelijk samenwonend en loopt de relatie niet zo goed of werd ze beëindigd? Hebben jullie samen een huis en wenst u te weten wat uw rechten zijn?

Wenst u iemand die u eerlijk en correct kan adviseren en bijstaan?

Contacteer dan meester Stijn Braeye vrijblijvend en beroep op zijn kennis en expertise in personen- en familierecht. Contacteer hem rechtstreeks op het nummer 051 25 25 04 of stuur gerust een mailtje naar braeye@vbadvocaten.be.



Terug naar overzicht
Deze website maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te verbeteren. Door verder te surfen, stemt u in met ons cookie-beleid.   Meer info OK